Erken Doğum Eylemi
| Erken Doğum Eylemi |
 |
 |
 |
| Yönetici tarafından yazıldı. |
| Çarşamba, 13 Mayıs 2009 08:12 |
|
SIKLIK Tüm doğum eylemlerinin yaklaşık %12.5 erken doğum eylemidir. Yeni doğan ölümlerinin yaklaşık %8.5 erken doğum eyleminin sonucunda meydana gelen komplikasyonlara bağlıdır. TEŞHİS 36 haftalık gebelikten önce olmalıdır. Uterus kontrkasiyonları dediğimiz rahim kasılmaları olur. Bunlar karın, bel ve kasık ağrısı şeklinde algılanabilir. Bu kasılmalar serviks dediğimiz rahim ağzının uzunluğunda kısalma ve açılma yaparla açılır. Rahim ağzı 2 cm den fazla açılır ve boyu 2 cm den fazla kısalır. ÖNLEMLER 22-36 gebelik haftası arasında riskli hastalarda haftalık muayene yapılmalıdır. Yatak istirahati şarttır. Servikal değişikliklere anında önlem alınmalıdır. Bu konuda gebenin eğitimi son derecede önemlidir. Riskli hastaların ayırt edilmesi ve önlemlerin bu hastalara verilebilmesi için doktor kontrolü çok önemlidir. TEŞHİS VE TAKİP Teşhisde klasik olarak gebenin şikayetlerinin değerlendirilmesi ve muayene ilk planda yapılması gerekenlerdir. Ancak fetal fibronektin adlı bir testin 24 ve 34. haftalarda yapılması ve testin pozitif olması durumunda erken doğum tehdidinin çok yüksek olduğu söylenebilir. Diğer taraftan da eğer fetal fibronektin düşük ise erken doğum riski düşüktür. Ultrasonografi ile serviks (rahim ağzı) uzunluğunun ölçümü de erken doğum riskini iyi gösteren bir belirteçtir. Bu uzunluğun 2.5 cm den daha düşük olması erken doğum eylemi açısnda yüksek bir riskin olduğu anlamına gelir. Hele fetal fibronektin ve ultrasonografi ile servikal uzunluğun ölçümü birlikte yapılacak olursa erken doğum eylemi riski çok daha iyi belirlenebilir. Ayrıca erken doğum eylemine yol açan en önemli etkenlerden biri annenin Grup B Streptokok infeksiyonları olduğu için mutlaka servikal kültür ve uygun antibiyotik ile tedavisi şarttır. Eğer hastanın daha önceki gebeliklerinde tekrarlayan erken doğum eylemleri hikayesi varsa fetal fibronektin, servikal uzunluk ölçümü ve servikal kültür 22., 25., 28. ve 31. haftalarda yapılarak gerekli önlemler yapılabilir. RİSK FAKTÖRLERİ 1-Daha önceki gebeliklerinde erken doğum eyleminde olması 2-Kötü beslenme ve gebelikte az kilo alma 3-Gebelik kontrollerine gitmeme 4-18 yaşından küçük, 40 yaşından büyük gebeler 5-Ağır iş yükü, fazla çalışma 6-Psikolojik stresin fazla olması 7-Sigara içmek 8-Anemi (kansızlık problemi) 9-İdrar tahlilinde bakteri görülmesi 10-Genital infeksiyonlar ve akıntılar (özellikle grup B streptokoklar, bakteryal vaginosis, gonore, klamidya, mikoplazma, ureaplazma infeksiyonları) 11-Servikal operasyonlar (konizasyon) 12-Serviks yetmezliği 13-Uterusda (rahimde) doğumsal anomaliler (çift rahim, rahimde bölme olması) 14-Uterusda myomların olması 15-Uterusun kasılmaları ve serviksin açılması 16-Çoğul gebelik, iri bebek veya polihidramnios (sıvının fazla olması) gibi bebeği ilgilendiren nedenler TEDAVİ Erken doğum eylemi açısında riskli kadınların belirlenmesi çok önemlidir. Bunlar rutin doğum öncesi gebelik takiplerinde belirlenir ve doktor ona göre takip zamanlarını belirler. Bu takipler esnasında kan sayımı, idrar tahlili, fetal fibronektin, ultrasonografi ile srvikal uzunluk ölçümü, akıntı kültürü ister. Eğer bunlarda bir problem yoksa 2 veya 3 haftalık takipler yeterlidir. Ancak takipler esnasında bir problem çıkacak olursa ilk basamak tedavi hastanede yatak tedavisidir. Hasta kesin yatak istirahatine alınır. Gerekli kan, idrar ve ultrasonografi tetkikleri yapılır. Bu arada serviks yetmezliği (rahim ağzı yetmezliği) varsa ve gebelik erken haftalarda ise rahim ağzına çok dikkatli cerrahi müdahale ile büzücü bir dikiş yerleştirilir. Yatak istirahati ile birlikte doktor lüzum görüyorsa damardan serum vermekte bazen erken doğum ağrılarını yok edebilir. Bu arada akıntı ve idrar kültürlerinin işaret ettiği bir infeksiyon varsa bunlara yönelik antibiyotik tedavisine başlanması yerinde olacaktır. Çoğu zaman bu önlemleri birkaç saat içinde peşpeşe almak gerekir ve yetersiz kalacak olursa, erken doğumu önleyecek bazı ilaçları ağızdan veya serum yolu ile hastalara verilebilir. Bebeğin akciğerlerini olgunlaştırmak için de mutlaka 24 saat içinde iki kez kortikosteroid uygulamasını gerçekleştirmek gerekir. Doğum ağrılarını gidermek için, magnezyum sülfat, kalsiyum kanal blokerleri, prostoglandin sentetaz inhibitörleri veya beta mimemetik grubu ilaçlar kullanılabilir. Ancak tüm bu ilaçlar belli bir süre için erken doğum eylemini durdurabileceği akıldan çıkarılmamalıdır. Bu süre bazen 1 hafta bazen daha fazladır. Bu süreyi yeni doğanın iyi bir şekilde doğması, doğduğunda oluşabilecek tüm riskleri ve komplikasyonları karşılamak için iyi değerlendirmeliyiz. Bu ilaçlarda betamimetikler özellikle gebede kalpte ritm bozuklukları, akciğer ödemi, taşikardi, hipotansiyon, myokard iskemisi yapabilir. Hiperglisemi, hiperinsülinemi, hipokalemi, ve tiroid fonksiyonlarında problemler yaratabilir. Titreme, çarpıntı, sinirlilik, bulantı, kusma, ateş, halüsinasyonlara sebep olabilir. Tası ve şeker hastası olan annelerde kullanılmamalıdır. Bundan dolayıda kalp hastası, tiroid hasBebekte de taşikardi, hiperglisemi, myokardial iskemi, doğduktan sonra, hipoglisemi, hiperbilirübinemi, hipokalsemi, hipotansiyon ve beyiniçi kanamalara sebep olabilir. Magnezyum sülfat ise annelerde tedavi dozunda pek bir yan etkisi olmamakla birlikte, ateş basmalarına, baş ağrısına, kas güçsüzlüğüne, çift görmeye, ağız kuruluğuna, nadiren akciğer ödemine sebep olabilir. Bebekte ise kas tonusunun azalmasına, solunum depresyonuna ve uzun kullanımda demineralizasyona sebep olabilir. Kalsiyum kanal blokerleri ilaçlar ise annede ateş basması, baş ağrısı, yorgunluk, hipotansiyon yapabilir. Bebekte ise belirtilen bir durum henüz yoktur. Prostoglandin sentetaz inhibitörleri ise mide yanması ve bulantı yapabilir. Özellikle aktif peptik ülseri olanlarda kullanılmamalıdır. Bazı pıhtılaşma ile ilgili hastalıkları olanlarda da kullanılmamalıdır. Bebekte ductus arteriosusun erken kapanmasına bağlı pulmoner damar (akciğer) hipertansiyonuna sebep olabilir. Bebeğin böbreklerinde geçici bazı bozukluklardan dolayı sıvının azalmasına sebep olabilir. Beyin içi kanamalara, hiperbilirübinemi ve barsak iltahaplarına da yenidoğanda sebep olabilir. v |